MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin muharip unsurları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının operasyonel unsurlarından ve Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı merkez, merkeze doğrudan bağlı taşra ve taşra teşkilatından görevlendirilen ve bu Yönetmelikte belirtilen ilgili eğitimi başarıyla tamamlayanların, görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere, sağlık personeli yokluğunda, sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar yetkili oldukları acil tıbbi müdahalelere ilişkin usul ve esaslar ile bu kapsamda görevlendirilen personelin görev ve yetkilerini düzenlemektedir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Acil tıbbi müdahale: Acil sağlık hizmetleri konusunda özel eğitim görmüş personel tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve sağlık teşkiline nakil sırasında kullanılacak nakil aracı ve araç içindeki ekipmanları kullanarak verilen hizmetleri,

b) Eğitici personel: Eğitim konusuyla ilgili görev yapan akademik personeli, uzman/pratisyen tabipleri, ambulans ve acil bakım teknikerlerini, anestezi teknikerlerini/teknisyenlerini, hemşireleri, acil tıp teknisyenlerini, ameliyathane tekniker/teknisyenlerini, Sağlık Bakanlığının temel modül eğitimlerini tamamlamış sağlık subay/astsubaylarını, psikologları, çevre sağlığı tekniker/teknisyenlerini, tıbbi protez ve ortez teknikerleri/teknisyenlerini,

c) Muharebe veya operasyonel cankurtaranı: Genelkurmay Başkanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı merkez, merkeze doğrudan bağlı taşra ve taşra teşkilatınca belirlenecek muharip veya operasyonel birliklerindeki sıhhiye nitelikli kadrolarda görev yapan sağlık meslek mensubu olmayan tüm sınıflara veya branşlara mensup personelden; 5 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemleri sadece görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere sağlık personeli yokluğunda sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar yapmaya yetkili olan personeli,

ç) Muharip veya operasyonel sıhhiye: Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı komando birlikleri, özel mayın arama temizleme birlikleri ile Kara Kuvvetleri Komutanlığınca belirlenecek diğer birlikler; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Sualtı Taarruz Komutanlığı, Sualtı Savunma Komutanlığı, amfibi deniz piyade birlikleri, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bağlısı yüzer birlikler; Hava Kuvvetleri Komutanlığı personel kurtarma ihtisaslı personeli; jandarma komando ve özel harekât birlikleri, Jandarma Komando Özel Asayiş Komutanlığı, Sahil Güvenlik Özel Harekât Timleri ile Polis Özel Harekât branşında ve diğer muharip birliklerde sıhhiye nitelikli kadrolarında görev yapan sağlık meslek mensubu olmayan tüm sınıflara veya branşlara mensup personelden 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemleri sadece görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olmak üzere sağlık personeli yokluğunda sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar yapmaya yetkili olan personeli,

d) Polis özel harekât sıhhiye personeli: Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı merkez, merkeze doğrudan bağlı taşra ve taşra teşkilatında görevlendirilen, sağlık mensubu olmayan özel harekât branşlı personelden, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, sağlık personeli yokluğunda, görev yaptıkları süre ve görevle sınırlı olarak 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemleri yapmaya yetkili olan personeli,

e) Sağlık paketi: Harekâtı planlayan unsurlar tarafından harekâtın özellikleri, coğrafi ve iklim şartları göz önüne alınarak bu mevzuat kapsamında yetki verilen ilaç, sıvı ve diğer tıbbi malzemeler arasından teşekkül ettirilen sağlık malzeme paketini,

f) Sıhhiye simülasyon eğitim merkezi: İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı bünyesindeki acil tıbbi müdahale eğitimlerine yönelik simülatörler, ses ve görsel efektler kullanılarak muharebe ortamı taklit edilen eğitim merkezlerini,

g) Simülasyon eğitimi: Yüksek teknoloji içeren gerçekçi, aslına uygunluğu yüksek, girişimsel ve interaktif hasta simülatörleri ve yüksek teknoloji içermeyen temel beceri eğitim simülatörler aracılığıyla gerçekte var olan görevlerin, ilişkilerin, olguların, ekipmanların, davranışların ya da bazı bilişsel aktivitelerin taklit edilmesi yöntemiyle icra edilen senaryo bazlı uygulama eğitimlerini,

ifade eder.

Acil tıbbi müdahale yetki ve sorumlulukları

MADDE 4- (1) Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı muharip veya operasyonel sıhhiye personeli ile polis özel harekât sıhhiyesi personelinin yapmaya yetkili oldukları acil tıbbi müdahaleler şunlardır:

a) Olay yeri değerlendirmesi ve triyaj yapmak.

b) Yaşam bulgularını değerlendirmek.

c) Kanamanın durdurulması ve kontrolü için gereken müdahaleleri yapmak.

ç) Kardiyo-pulmoner resüsitasyon (CPR) yapmak, otomatik eksternal defibrilatör (OED) kullanmak.

d) Havayolu açıklığını sağlama araçları ile havayolu açıklığını sağlamak, gerektiğinde aktif solunum yaptırmak ve desteklemek.

e) Açık göğüs yaralanmasına müdahale etmek.

f) Tansiyon pnömotoraksta interkostal iğne dekompresyonu yapmak.

g) Oksijen uygulaması yapmak.

ğ) İntravenöz girişim yapmak ve damar içi uygulanan sıvı ve volüm genişleticilerin (İzotonik-hipertonik, dekstrozlu, laktaklı ve benzeri) infüzyonunu yapmak.

h) Kemik içi enjeksiyon yapmak ve kemik içi mayi uygulamak.

ı) Cilt altı enjeksiyon yapmak.

i) Adale içi enjeksiyon yapmak.

j) Lokal anestezi yapmak.

k) Cilt ve cilt altı sütür atmak.

l) Sağlık paketinde belirlenmiş taktik acil ilaçları ve sıvıları [anti fungal, anti bakteriyal, antiviral, antiprotozoal, antihelmintik, antibiyotik (geniş spektrumlu dahil) antienflamatuvar, analjezik (narkotik ve renkli reçeteye dahil olanlar), antialerjik, antisekretuvar, antiemetik, antitüssif, bronkodilatatör, antikonvülzan, antiepilektik, diüretik, kan basıncı azaltıcı veya arttırıcı, şok tedavisinde ve kan basıncı kontrolünde kullanılan kronotrop-inotrop ve benzeri ilaçlar, zehirlenme tedavisinde kullanılan antidot-anti serum, aşı-immunglobulin, elektrolit ve mineral eksikliğinde kullanılan ilaçlar, stereoidler, kanama önleyici veya antiagregan ve antikoagülan ilaçlar, pomad, tablet, ampul, sprey, inhaler, damla, flaster-bant-yakı ve benzeri formlarındaki ilaçlar] kullanmak.

m) Kırık, çıkık, burkulma ve travma stabilizasyonu sağlamak.

n) Çevresel/iklimsel yaralanmalara müdahalede bulunmak.

o) Dalgıçlık ve yüksek irtifa rahatsızlıklarına ait müdahaleleri yapmak.

ö) Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) etkilenimini tanımlamak, değerlendirmek ve ilk müdahalede bulunmak.

p) Şok, koma ve yanıklara karşı müdahalede bulunmak.

r) Yara bakımı yapmak.

s) Sağlığı koruyucu önlemleri bilmek ve uygulamak.

ş) Muharebe/çatışma stresini tanımak, stres yönetimini sağlamak ve yaralıyı tahliyeye hazır hale getirmek.

t) Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak.

(2) Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Başkanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı muharebe veya operasyonel cankurtaranı personelinin yapmaya yetkili oldukları acil tıbbi müdahaleler şunlardır:

a) Olay yeri değerlendirmesi ve triyaj yapmak.

b) Yaşam bulgularını değerlendirmek.

c) Kanamanın durdurulması ve kontrolü için gereken müdahaleleri yapmak.

ç) Kardiyo-pulmoner resüsitasyon (CPR) yapmak, otomatik eksternal defibrilatör (OED) kullanmak.

d) Subraglottik havayolu açma araçları ile havayolu açıklığını sağlamak, gerektiğinde aktif solunum yaptırmak ve desteklemek.

e) Açık göğüs yaralanmasına müdahale etmek.

f) Tansiyon pnömotoraksta interkostal iğne dekompresyonu yapmak.

g) İntravenöz girişim yapmak ve damar içi uygulanan sıvı ve volüm genişleticilerin (İzotonik-hipertonik, dekstrozlu, laktaklı ve benzeri) infüzyonunu yapmak, sağlık paketindeki otomatik enjektör formundaki ilaçları kullanmak.

ğ) Kemik içi enjeksiyon yapmak ve kemik içi mayi uygulamak.

h) Adale içi enjeksiyon yapmak.

ı) Sağlık paketinde belirlenmiş taktik acil ilaç ve sıvılardan antibiyotik; antienflamatuvar, analjezik (narkotik ve renkli reçeteye dâhil olanlar) antialerjik, antisekretuvar, antiemetik ilaçları, kanama önleyici veya antiagregan ve antikoagülan ilaçları, pomad, tablet, ampul, sprey, inhaler, damla, flaster-band-yakı ve benzeri ilaçları tıbbi olay yöneticisi (koordinatör tabip) ile koordine ederek kullanmak.

i) Kırık, çıkık, burkulma ve travma stabilizasyonu sağlamak.

j) Çevresel/iklimsel yaralanmalara müdahalede bulunmak.

k) Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) etkilenimini tanımlamak, değerlendirmek ve ilk müdahalede bulunmak.

l) Şok, koma ve yanıklara karşı müdahalede bulunmak.

m) Yara bakımı yapmak.

n) Muharebe/çatışma stresini tanımak ve stres yönetimini sağlamak.

o) Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak.

ö) Sağlığı koruyucu önlemleri bilmek ve uygulamak.

(3) Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen personel yaptığı iş ve işlemleri en kısa sürede ve en uygun zamanda kayıt altına alır. Kayıtların arşivlenmesinden, personelin mensubu olduğu ilgili bakanlık veya yetki vereceği ast birlik, birim ya da komutanlıklar sorumludur.

Eğitim ve eğitimin belgelendirilmesi

MADDE 5- (1) Muharip veya operasyonel sıhhiye personeli ile polis özel harekât sıhhiyesinin eğitimi ve belgelendirilmesi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Personelin eğitimi; eğitici personel tarafından Sağlık Bakanlığına bağlı yerler, üniversiteler ve meslek yüksekokullarında icra edilir.

b) Personel, İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı unsurlarının talebi ve Sağlık Bakanlığının onayı ile uygulanan, EK-1’de yer alan eğitim programı gereğince en az 260 ders saati, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen yetkileri kazanacak şekilde teorik ve uygulamalı olarak acil tıbbi müdahale eğitimine tabi tutulur. Derslerin %15’inden fazla kısmına (teorik ve pratik ayrımı olmaksızın) katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir.

c) Eğitimi bitiren personel, eğitim veren kurumlarca teorik ve uygulamalı sınava tabi tutulur. Yapılan sınavlarda eşit ağırlıklı olarak ortalama 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir ve bu sınav 5 gün içerisinde gerçekleştirilir.

ç) Eğitimi başarı ile bitiren kursiyerlere, Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı koordinesi ile belirlenecek muharebe ortamının canlandırıldığı sıhhiye simülasyon eğitim merkezlerinde EK-2’de yer alan eğitim programı gereğince 60 ders saati süre ile ilave uygulamalı eğitim verilir. Derslerin %10’undan fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Eğitimi bitiren personel, eğitim veren kurum tarafından sınava tabi tutulur. Yapılan sınavda 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen ya da başarısız olan kursiyerler için ikinci kez simülasyon eğitimi planlanabilir, ikinci kez tefrik edildiği simülasyon eğitimine katılmaz veya başarısız olursa tekrar eğitime tefrik edilmez.

d) Eğitimde başarılı olanlara EK-3’teki örneğe uygun olarak kurs bitirme ve yetki belgesi verilir. Bu belgeler personelin kendilerine verilmez, şahsi dosyalarında muhafaza edilir. Kurs bitirme ve yetki belgesi 5 yıl süre ile geçerlidir.

e) Beş yıl sonunda personel EK-4’te yer alan eğitim programı gereğince en az 60 ders saati süreli tazeleme eğitimine tabi tutulur. Tazeleme eğitiminin %10’undan fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Yapılan sınavda eşit ağırlıklı olarak ortalama 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. Devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen ya da başarısız olan kursiyerler için ikinci kez tazeleme eğitimi planlanır ve bu tazeleme eğitimine katılmaz veya tazeleme eğitiminde tekrar başarısız olursa bu Yönetmelikle belirlenen yetkilere sahip olabilmek için yeniden 260 saatlik acil tıbbi müdahale eğitimi almak zorundadır.

f) Tazeleme eğitimini başarı ile bitiren kursiyerlere, muharebe ortamının canlandırıldığı sıhhiye simülasyon eğitim merkezlerinde EK-5’te yer alan eğitim programı gereğince 30 ders saati süre ile uygulamalı eğitim verilir. Derslerin %10’undan fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Eğitimi bitiren personel, eğitim veren kurum tarafından sınava tabi tutulur. Yapılan sınavda 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olmayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen ya da başarısız olan kursiyerler için ikinci kez simülasyon eğitimi planlanabilir, ikinci kez tefrik edildiği simülasyon eğitimine katılmaz veya başarısız olursa tekrar eğitime tefrik edilmez.

g) Tazeleme eğitiminde başarılı olanlara EK-6’daki örneğe uygun olarak kurs bitirme ve yetki belgesi verilir. Kurs bitirme ve yetki belgesi 5 yıl süre ile geçerlidir.

ğ) Doğal afet, salgın hastalık, harekât ve benzeri mücbir sebeplere bağlı olarak tazeleme eğitimleri İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek süre kadar ertelenebilir. Tazeleme eğitimi icra edilene kadar mevcut yetki belgesi geçerli sayılır. Sertifika geçerlilik süresi içerisinde herhangi bir nedenle kesintisiz 1 yıl süreyle fiilen muharip sıhhiye olarak görev yapmayan personel en az 30 saatlik simülasyon eğitimine tabi tutulur. Tazeleme eğitiminde başarılı olamayan personelin kurs bitirme ve yetki belgeleri iptal edilir ve iptal tutanakları şahsi dosyasında saklanır.

(2) Muharebe veya operasyonel cankurtaranı eğitimi ve belgelendirilmesi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Personelin eğitimi; eğitici personel tarafından Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca belirlenecek eğitim merkezlerinde icra edilir.

b) Personel, EK-7’de yer alan eğitim programı gereğince en az 240 ders saati, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yetkileri kazanacak şekilde teorik ve uygulamalı olarak eğitilir. Derslerin %15’inden fazla kısmına (teorik ve pratik ayrımı olmaksızın) katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir.

c) Eğitimi bitiren personel, teorik ve uygulamalı sınava tabi tutulur. Yapılan sınavlarda eşit ağırlıklı olarak ortalama 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir.

ç) Eğitimi başarı ile bitiren kursiyerlere, Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek muharebe ortamının canlandırıldığı sıhhiye simülasyon eğitim merkezlerinde EK-8’de yer alan eğitim programı gereğince 60 ders saati süre ile uygulamalı eğitim verilir. Derslerin %10’una katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Eğitimi bitiren personel sınava tabi tutulur. Yapılan sınavda 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen ya da başarısız olan kursiyerler için ikinci kez simülasyon eğitimi planlanabilir, ikinci kez tefrik edildiği simülasyon eğitimine katılmaz veya başarısız olursa tekrar eğitime tefrik edilmez.

d) Eğitimlerde başarılı olanlara Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek eğitim merkezleri tarafından örneği EK-9’da bulunan kurs bitirme ve yetki belgesi verilir. Bu belgeler personelin kendilerine verilmez, şahsi dosyalarında muhafaza edilir. Kurs bitirme ve yetki belgesi 5 yıl süre ile geçerlidir. Beş yıl sonunda personel EK-10’da yer alan eğitim konularında en az 60 ders saati süreli tazeleme eğitimine tabi tutulur. Tazeleme eğitiminin %10’undan fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Yapılan sınavda eşit ağırlıklı olarak ortalama 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen ya da başarısız olan kursiyerler için ikinci kez tazeleme eğitimi planlanır ve bu tazeleme eğitimine katılmaz veya tazeleme eğitiminden tekrar başarısız olursa bu Yönetmelikle belirlenen yetkilere sahip olabilmek için yeniden 240 saatlik acil tıbbi müdahale eğitimi almak zorundadır.

e) Tazeleme eğitimini başarı ile bitiren kursiyerlere, muharebe ortamının canlandırıldığı sıhhiye simülasyon eğitim merkezlerinde EK-11’de yer alan eğitim programı gereğince 30 ders saati süre ile uygulamalı eğitim verilir. Derslerin %10’undan fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Eğitimi bitiren personel sınava tabi tutulur. Yapılan sınavda 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen ya da başarısız olan kursiyerler için ikinci kez simülasyon eğitimi planlanabilir, ikinci kez tefrik edildiği simülasyon eğitimine katılmaz veya başarısız olursa tekrar eğitime tefrik edilmez.

f) Tazeleme eğitiminde başarılı olanlara EK-12’deki örneğe uygun olarak kurs bitirme ve yetki belgesi verilir. Kurs bitirme ve yetki belgesi 5 yıl süre ile geçerlidir. Sertifika geçerlilik süresi içerisinde herhangi bir nedenle kesintisiz 1 yıl süreyle fiilen muharebe ve operasyonel cankurtaran olarak görev yapmayan personel 30 ders saati süre ile tazeleme eğitiminin simülasyon safhasına tabi tutulur. Derslerin %10’undan fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Eğitimi bitiren personel sınava tabi tutulur. Yapılan sınavda 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir. İlk sınavda başarılı olamayanlara ikinci bir sınav hakkı verilir. Sınavda başarılı olamayan personelin kurs bitirme ve yetki belgesi iptal edilir.

Yönetmeliğin uygulanmasında sorumluluk

MADDE 6- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasından doğacak aksaklıklar zaman kaybetmeden ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının ilgili birimine bildirilir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 7- (1) 22/3/2016 tarihli ve 29661 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Meslek Mensubu Olmayan Personelin Sağlık Personeli Yokluğunda Yapmaya Yetkili Oldukları Acil Tıbbi Müdahaleler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 8- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 9- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı, Millî Savunma Bakanı ve Sağlık Bakanı birlikte yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Sağlık Meslek Mensubu ve Serbest Meslek İcrası Kavramları

Daha önce Sağlık Bakanlığı tarafından hekim dışında ruhsatlandırılabilen tek sağlık kuruluşu sağlık kabinleri idi.Bunun dışındaki fizyoterapist, odyolog, diyetisyen, dil ve konuşma terapisti, podolog ve iş ve uğraşı terapisti gibi meslekler Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmıyor sadece ilgili belediyeden aldıkları işyeri açma ruhsatları ile hizmet vermekteydiler.Yeni düzenleme ile sağlık alanında hizmet veren hekim dışı sağlık personellerinin de ruhsat ve denetim işlemleri Sağlık Bakanlığı tarafından gereçekleştirilecektir.

Kimler Sağlık Meslek Hizmet Birimi Açabilir?

Sağlık meslek hizmet birimi, mesleklerini serbest olarak icra etme hak ve yetkisine sahip Türk vatandaşı sağlık meslek mensupları tarafından açılır. Tüzel kişiler, sağlık meslek hizmet birimi açamaz.Ayrıca aynı ünvanda en fazla 3 sağlık meslek mensubu müştereken hizmet birimi açabilecek,ancak her biri ayrı ayrı ruhsatlandırılacaktır.Ortak alanları ise müştereken kullanabileceklerdir.

Ruhsat Başvurusu

ağlık meslek hizmet birimi açılabilmesi için ruhsat belgesi alınması zorunludur. Ruhsat başvurusu EK-1’de yer alan belgelerle (Ek1-a,ek1b,ek1-c dahil) ilgili sağlık müdürlüğüne yapılır.

Daha sonra başvuru müdürlükçe incelenir ve eksiklik yok ise müdürlükçe yapılan yerinde denetim sonucu EK-2’de yer alan ruhsat belgesi düzenlenir.

Fiziki Standartlar

Bina durumu

MADDE 10- (1) Sağlık meslek hizmet birimleri müstakil binalarda veya sağlık hizmetinin sunulduğu alanlar bütünlük arz edecek şekilde binaların bağımsız bir bölümünde kurulabilir.

(2) Sağlık meslek hizmet birimlerinde hastaların ve personelin kullandığı bütün alanlar uygun bir şekilde havalandırılır ve yeterli şekilde aydınlatılmaları sağlanır.

(3) Sağlık meslek hizmet birimleri, sıcaklığı uygun düzeyde tutmayı sağlayan ısıtma ve soğutma sistemleri ile iklimlendirilir.

Mekansal standartlar

MADDE 11- (1) Sağlık meslek hizmet biriminde bulunması zorunlu asgari bölümler şunlardır:

a) Sağlık meslek mensupları için en az 10 m² olacak şekilde mesleki uygulamaların yapılacağı uygulama odası bulunur.

b) Uygulama odası içinde lavabo bulunması zorunludur.

c) Odyologlar için; uygulama odası içinde ses geçirmeyen özel yalıtımlı, camlı iki bölmeden oluşan asgari 3 m² büyüklüğünde bir sessiz oda/kabin bulunması zorunludur. Sessiz oda/kabin, ses yalıtım kriterlerine uygun olmalıdır.

ç) Uygulama odası dışında asgari 8 m² bekleme salonu bulunur. Bekleme salonu, alanı kısıtlamayacak şekilde sekreter hizmet alanı olarak da kullanılabilir. Fazladan oluşturulacak her uygulama odası için bekleme salonuna 5 m² ilave edilir.

d) Bekleme salonuyla bağlantılı bir konumda, el yıkama bölümü olan ve gerekli hijyen şartlarını sağlayan, engelli kullanımına uygun tuvalet bulunur. Tuvaletlerin kapısı, dışarı doğru açılacak şekilde veya sürgülü olur.

(2) Her bir sağlık meslek mensubu için en fazla iki adet uygulama odası bulundurulabilir.

(3) Sağlık meslek hizmet birimlerinde EK-4’te yer alan tıbbi cihaz ve donanımın bulundurulması zorunludur.

(4) Sağlık meslek hizmet birimlerinde, mesleki yetki kapsamında bulundurulacak tüm tıbbi cihazlar Sağlık Bakanlığı Ürün Takip Sistemine kayıtlı olmalıdır.

(5) Sağlık meslek hizmet birimlerinde ruhsat belgesi ile birlikte diplomaların ve çalışma belgelerinin görünür yerde asılması zorunludur.

(6) Bu Yönetmelikte belirlenmiş asgari fiziki standartlara ilişkin ölçülerde %10’a kadar sapmalara izin verilir.

Personel Standartları

Sağlık meslek mensubunun görev ve sorumlulukları

MADDE 12- (1) Sağlık meslek mensubunun görev ve sorumlulukları şunlardır:

a) Sağlık meslek hizmet biriminin açılış ve faaliyeti ile ilgili her türlü işlemi yürütmek.

b) Sağlık meslek hizmet biriminin faaliyetleri hakkında müdürlük ile koordinasyonu ve talep edilen bilgi, belge ve verilerin gönderilmesini sağlamak.

c) Sağlık meslek hizmet biriminde yapılacak personel ve fiziki değişiklikleri en geç 10 iş günü içinde müdürlüğe bildirmek.

ç) Gerekli idari ve teknik tedbirleri almak, sağlık meslek hizmet biriminde sunulacak tüm hizmetlerin standartlara uygun verilmesini ve sürdürülmesini sağlamak, gerekli öz denetimleri gerçekleştirmek.

d) Sağlık meslek hizmet biriminin kayıt ve arşiv sistemini oluşturmak ve kayıtların düzenli ve doğru bir şekilde tutulmasını sağlamak.

e) Sağlık meslek hizmet birimine başvuranların kayıtlarının, kişisel verilerin korunmasına yönelik mevzuata uygun tutulmasını sağlamak.

f) Denetimlerde istenilen her türlü bilgi, belge, kayıtları sunmak ve sağlık meslek hizmet biriminde bulunan tüm fiziki alanları göstermek.

g) İdari görevlerinin yanı sıra mesleğinin gerektirdiği çalışmaları yapmak.

ğ) Sağlık meslek hizmet biriminde bulunan cihazların bakımlarını ve kalibrasyonlarını düzenli olarak yapmak veya yaptırmak.

h) Sağlık meslek hizmet biriminin çalışma gün ve saatlerini planlayarak müdürlüğe bildirmek.

Personel çalıştırılması ve çalışma belgesi düzenlenmesi

MADDE 13- (1) Sağlık meslek mensupları faaliyet alanlarına göre sağlık teknikeri/teknisyeni çalıştırabilir. Çalıştırılacak sağlık teknikeri/teknisyeni sayısı birden fazla olamaz ve personel için EK-3’te yer alan çalışma belgesi düzenlenir. Bu hüküm klinik psikologlar yönünden psikolog çalıştırılması şeklinde uygulanır.

(2) Sağlık meslek hizmet biriminde ihtiyaç duyulan destek hizmetlerini yürütmek üzere destek personeli çalıştırılabilir. Destek personeli sağlık hizmet sunumunda görevlendirilemez.

(3) Birinci fıkra kapsamında çalıştırılan personelin herhangi bir sebeple işten ayrılması durumunda ayrılış bilgisi, personelin ayrılış tarihinden itibaren 10 iş günü içinde müdürlüğe bildirilir ve çalışma belgesi müdürlükçe iptal edilir.

Çalışma saatleri ve bildirim

MADDE 14- (1) Sağlık meslek hizmet birimlerinin çalışma saatleri ruhsat belgesinde belirtilir.

(2) Sağlık meslek hizmet biriminde görev yapan tüm personelin çalışma gün ve saatleri müdürlüğe bildirilir.

(3) Sağlık meslek mensuplarının sağlık meslek hizmet biriminde fiilen bulunamayacağı izin veya hastalık durumlarında müdürlüğe bildirim yapılması zorunludur. Bu durumda sağlık meslek hizmet biriminde sağlık hizmeti verilemez. Aynı meslek grubundan müşterek açılan sağlık meslek hizmet birimlerinde diğer sağlık meslek mensupları kendilerine ayrılan uygulama odalarında hizmet vermeye devam eder.

Kimlik kartı

MADDE 15- (1) Sağlık meslek mensubu ve personel; ad, soyad ve ünvanlarını içeren fotoğraflı kimlik kartlarını görülebilecek bir şekilde üzerlerinde taşırlar.

Çalışma Esasları

MADDE 16- (1) Sağlıklı bireylere ve hastalara 1219 sayılı Kanunda ve 22/5/2014 tarihli ve 29007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelikte yer alan sağlık meslek mensubunun mesleki yetkileriyle sınırlı olarak hizmet sunulur.

(2) Sağlık meslek hizmet biriminde, ilgili hekim tarafından tanısı konulan hasta bireylere yönelik sağlık hizmeti aşağıdaki koşullara uygun olarak sunulmak zorundadır:

a) İlgili hekim tarafından tanısı konulmuş, tedavi planı veya reçetesi düzenlenmiş hasta sağlık meslek hizmet birimine başvurur.

b) Hasta, sağlık meslek hizmet birimine başvurduğunda, hasta kimliği doğrulandıktan sonra sisteme kayıt işlemleri yapılır. Hasta bilgileri yalnızca giriş yapılan sağlık meslek hizmet biriminde görüntülenebilir, başka bir birime veya sisteme aktarım yapılamaz.

c) Uygulamayı yapacak sağlık meslek mensubu reçete veya tedavi planının kontrolünü yapar, tedavi planının hizmetten faydalanana zarar vereceğini öngördüğü durumlarda uygulama yapmaz.

ç) Sağlık meslek mensubu, hastayı ve gerekmesi durumunda kanuni temsilcisini yapacağı işlem içeriği hakkında bilgilendirir.

d) Her uygulama için bilgilendirilmiş rıza formu doldurularak bireyin yazılı rızası alınır.

e) Sağlık meslek mensubu, yalnızca reçete veya tedavi planında yer alan işlemleri uygular ve yetkisi dışında bir uygulama yapamaz.

f) Sağlık meslek mensubu uygulanan işlemleri detaylandıran bir kayıt oluşturur ve bu kayıtları ilgili mevzuata uygun şekilde saklar. Tedaviyi planlayan hekim, hastanın onayı doğrultusunda tedavi süreci kayıtlarını görebilir.

(3) Sağlık meslek hizmet biriminde hasta güvenliğini ve mahremiyetini sağlayacak şekilde sağlık hizmeti verilir.

(4) Sağlık meslek hizmet birimlerinde aşağıdaki durumlarda sağlık hizmeti sunulamaz:

a) Hekim müdahalesi ve ileri seviye tıbbi donanım gerektiren durumlar.

b) Hayati tehlike arz eden akut ve kronik durumlar.

c) Sistemik enfeksiyon bulgusu gösteren durumlar.

ç) Yaralanma, travma veya anafilaktik reaksiyonlar gibi acil durumlarda ilkyardım dışındaki uygulamalar.

d) Tıbbi teşhis gerektiren işlemler.

e) Sağlık meslek mensubunun, yetki ve donanımı dışında olan her türlü tıbbi müdahale gerektiren durumlar.

(5) Sağlık meslek hizmet birimlerinde mesleğini serbest olarak icra eden sağlık meslek mensupları başka bir sağlık kuruluşunda çalışamaz.

Yasaklar ve Denetim

Yasaklar

MADDE 21- (1) Bir sağlık meslek mensubu sadece bir sağlık meslek hizmet birimi açabilir. Ruhsata esas sağlık meslek hizmet biriminin bulunduğu bina haricinde, tamamen veya kısmen başka bir yer, sağlık meslek hizmet birimi veya şubesi olarak kullanılamaz.

(2) Sağlık meslek hizmet birimi bünyesinde, hiçbir surette başka amaca yönelik iş yeri bulunamaz. İçindeki bir bölüm, başka bir amaçla faaliyet göstermek üzere üçüncü kişilere kiralanamaz veya herhangi bir şekilde devredilemez.

(3) Sağlık meslek hizmet birimindeki herhangi bir bölüm ya da alan, amacı dışında veya yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılamaz.

(4) Mesleki yetki kapsamında kullanılan tıbbi malzeme listesi ve ilaç listesi haricinde hiçbir surette ilaç, tıbbi malzeme, kozmetik ürün, gıda takviyesi ve benzeri ürün bulundurulamaz ve satılamaz.

(5) Sağlık meslek hizmet biriminde, mesleki yetki kapsamı dışında ve kullanım amacı haricinde tıbbi cihaz, araç ve gereç bulundurulamaz.

(6) Sağlık meslek hizmet birimlerinde denetimlerde gösterilemeyecek oda, dolap, bölüm ve benzeri kapalı yer bulunamaz.

(7) Sağlık meslek hizmet birimlerinde yapılamayan tıbbi işlemlerle ilgili sağlık meslek hizmet birimine müracaat eden bireyler sağlık kuruluşlarına yönlendirilemez, bu amaçla herhangi bir anlaşma yapılamaz.

(8) Sağlık meslek hizmet birimine müracaat eden bireylerden tetkik ve tahlil yaptırması istenemez.

(9) Sağlık meslek mensupları, hiçbir surette kendi adlarına ruhsatlandırılmış sağlık meslek hizmet birimi olmaksızın danışmanlık, eğitim, koçluk veya başka isim altında sağlık hizmeti sunamaz.

(10) Sağlık meslek mensupları başka kurumlardan alınan ruhsat, yetki belgesi ve izinler ile sağlık hizmeti sunamaz.

Denetim

MADDE 22- (1) Sağlık meslek hizmet birimleri; 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak EK-5’te yer alan Sağlık Meslek Hizmet Birimi Denetim, Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirtilen kriterlere göre yılda en az bir kere olağan denetime tabi tutulur.

(2) Sağlık meslek hizmet birimlerinde sunulan sağlık hizmetinin Bakanlıkça belirlenmiş tıbbi endikasyonlara veya uygulamalara uygunluğunun tespiti amacıyla gerektiğinde denetim yapılır. Tıbbi endikasyon ve uygulama denetimi; hasta dosyası, elektronik kayıt sistemleri, tıbbi fotoğraf/video/ses kaydı, rapor ve diğer ilgili bilgi ve belgeler üzerinden, e-denetim sistemi kullanılarak veya yerinde yapılır.

(3) Tıbbi endikasyon ve uygulama denetimlerini yürütmek üzere Bakanlığa ait sağlık kurum ve kuruluşlarından veya üniversitelerden; konusunda uzman, tercihen akademisyenlerden, Bakanlık veya müdürlük onayı ile en az üç kişilik tıbbi endikasyon ve uygulama denetim komisyonu kurulur. Komisyonun görev ve yetkisi, ilgili sağlık hizmet sunum alanı ve belirlenen denetim süresi ile sınırlıdır. Denetimin süresi, görevlendirme onayının ilgililere tebliği tarihinden başlar ve sunulan denetim raporunun onaylanması ile sona erer.

(4) Yapılan denetimler esnasında sağlık meslek hizmet biriminde hastaların tedavisini olumsuz etkileyen, hizmetin devamı halinde hasta sağlığını ve güvenliğini tehlikeye sokan ve hizmetin gecikmeksizin derhal durdurulmasını gerektiren acil ve telafisi güç durumların ortaya çıkması ve bu durumun gerekçeleri de belirtilmek suretiyle denetim tespit tutanağı ile belgelenmesi kaydıyla eksiklik giderilinceye kadar sağlık meslek hizmet biriminin faaliyeti Bakanlığın kararı üzerine Valilikçe durdurulur.

Mevcut kuruluşların uyumu

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan sağlık kabinleri hakkında fiziki standartlar bakımından açıldığı tarihteki mevzuat hükümleri uygulanmaya devam olunur. Ancak diğer standartlar bakımından 31/12/2025 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uygun hâle getirilerek ruhsatlandırılır. Bu süre sonunda bu Yönetmelik hükümlerine uygun hâle getirilmeyen sağlık kabinleri kapatılır.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan sağlık kabinlerinin sahiplik ve ortaklık durumları korunur.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, sağlık meslek mensupları tarafından açılan ve muhtelif adlar altında faaliyet gösteren iş yerlerinin, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 3 ay içinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilerek ruhsatlandırılması zorunludur.